Zabawki sensoryczne – od jakiego wieku będą odpowiednie?

Jeszcze kilka lat temu o zabawkach sensorycznych mówiło się głównie w gabinetach terapeutów i poradniach wspierających rozwój dzieci. Dziś coraz częściej trafiają do domów, przedszkoli i sal zabaw. Ale od jakiego wieku zabawki sensoryczne będą odpowiednie?

W tym artykule rozbijemy ten rodzaj zabawek na czynniki pierwsze i rozwiejemy wszystkie wątpliwości. Rodzice chętnie po nie sięgają, ponieważ wiedzą, że odpowiednio dobrane zabawki mogą nie tylko sprawiać radość, ale również wspierać rozwój malucha na wielu poziomach.

Czym są zabawki sensoryczne?

Zabawki sensoryczne to przedmioty stworzone po to, aby pobudzać zmysły dziecka. Mogą oddziaływać na dotyk, wzrok, słuch, a czasem także na zmysł równowagi czy propriocepcję, czyli czucie głębokie odpowiedzialne za świadomość własnego ciała.

Zabawki sensoryczne nie zawsze wyglądają w jakiś szczególny sposób. Nie każda będzie świecić, wydawać dźwięki czy mieć intensywne kolory. Często największą wartość mają właśnie proste rozwiązania – różnorodne faktury, elementy o odmiennym kształcie, ruchome części czy materiały zachęcające do eksplorowania ich dłońmi.

Zabawki sensoryczne – dosłowne znaczenie

Słowo "sensoryczny" pochodzi od łacińskiego sensus, czyli zmysł. Oznacza więc wszystko to, co wiąże się z odbieraniem bodźców z otoczenia. Zabawka sensoryczna ma za zadanie zachęcać dziecko do aktywnego poznawania świata poprzez dotykanie, ściskanie, obracanie, układanie, słuchanie czy obserwowanie.

Nie chodzi jednak o to, by jednocześnie dostarczać jak najwięcej bodźców. Wręcz przeciwnie. Dobre zabawki sensoryczne pomagają dziecku skupić uwagę na konkretnym doświadczeniu i stopniowo rozwijają jego umiejętności.

Dlaczego rozwój zmysłów jest tak ważny?

Pierwsze lata życia to czas niezwykle intensywnego rozwoju mózgu. Maluch uczy się rozpoznawać dźwięki, kolory, temperaturę, faktury i ciężar przedmiotów. Każde nowe doświadczenie buduje kolejne połączenia nerwowe.

To właśnie dlatego dzieci tak chętnie:

• dotykają różnych powierzchni,
• wkładają przedmioty do ust,
• przesypują piasek,
• ugniatają plastelinę,
• chlapią wodą,
• bawią się klockami o różnych kształtach.

Choć dorosłym wydaje się to zwykłą zabawą, dla dziecka jest to intensywna nauka.

Odpowiednio dobrane zabawki mogą wspierać ten proces, jednocześnie rozwijając motorykę małą, koordynację ręka-oko, koncentrację oraz cierpliwość.

Od kiedy warto wprowadzać zabawki sensoryczne?

Tak naprawdę już od pierwszych miesięcy życia. Oczywiście ich forma musi być dopasowana do wieku dziecka.

0-6 miesięcy

Najmłodsze dzieci poznają świat głównie poprzez dotyk i wzrok. Sprawdzą się więc miękkie przytulanki o różnych fakturach, kontrastowe elementy czy lekkie grzechotki.

6-12 miesięcy

Maluch zaczyna coraz sprawniej chwytać, obracać i przekładać przedmioty z ręki do ręki. To dobry moment na piłeczki sensoryczne, miękkie kostki, zabawki z wypustkami oraz bezpieczne elementy do ściskania.

1-2 lata

Dziecko staje się bardziej samodzielne i coraz chętniej eksperymentuje. Świetnie sprawdzają się sortery, większe klocki, układanki, zabawki manipulacyjne czy proste zestawy rozwijające motorykę.

2-3 lata i więcej

Starsze dzieci mogą korzystać z bardziej wymagających zabawek rozwijających planowanie ruchów, logiczne myślenie oraz kreatywność. W tym wieku doskonale sprawdzają się także różnego rodzaju zestawy konstrukcyjne.

Sprawdź zabawki sensoryczne od CobiToys

Czy każde dziecko potrzebuje zabawek sensorycznych?

Tak, ponieważ każde dziecko rozwija swoje zmysły, chociaż w różnym czasie. Warto jednak pamiętać, że nie oznacza to konieczności kupowania wyłącznie produktów oznaczonych jako sensoryczne.

Wiele klasycznych zabawek również dostarcza cennych bodźców. Klocki, układanki, piłki, masy plastyczne czy drewniane elementy manipulacyjne także rozwijają zmysły malucha.

Jakie cechy mają dobre zabawki sensoryczne?

Nie każda kolorowa zabawka będzie wspierała rozwój sensoryczny. Przy wyborze warto zwrócić uwagę na kilka elementów.

Różnorodne faktury

Gładkie, miękkie, chropowate czy elastyczne powierzchnie pozwalają dziecku poznawać różnice między materiałami.

Bezpieczeństwo

Zabawki powinny być wykonane z materiałów odpowiednich dla wieku dziecka i nie zawierać drobnych elementów, jeśli są przeznaczone dla najmłodszych.

Odpowiedni poziom bodźców

Zbyt intensywne światła, głośne dźwięki czy migające elementy mogą zamiast wspierać rozwój, zwyczajnie przebodźcować dziecko.

Możliwość aktywnej zabawy

Najlepiej sprawdzają się zabawki, które zachęcają do działania, a nie jedynie odtwarzają dźwięki po naciśnięciu przycisku.